bilinç

bugün yolda spinoza konusunu dinlerken şunu düşündüm : tanrı eğer tek bir kavrama indirgenecekse bu korku/ölüm vs vs olmamalı bence. "bilinç" olmalı bu kavram. yani, insanın bilinci olduğu için aslında 'tanrı' diye bir kavram üretiilmiş durumda. hayvanların tanrısı yok. bilincimiz evrenin büyüklüğü ve bir gün öleceğimiz fikri altında eziliyor. bu da kaçınılmaz olarak görkemli bir kavram olarak tanrı'ya yaslanmaya götürüyor bizi. böcek gibi hissetmekten kurtuluyoruz böylece. tüm bu düşünce zincirini tetikleyen şey ise bir bilince sahip olmamız. o halde, sart değil, ama bir şeylere tanrı diyecek isek, bu spinoza'nın doğası vs değil, bilinç olabilir ancak. tanrı bilinçtir. the god is the consciousness.